Tuesday, March 29, 2011

ประชากร

     ประชากร (Population) คือ สิ่งมีชีวิตที่เป็นชนิดเดียวกัน อาศัยอยู่ในที่แห่งเดียวกัน ในชั่วระยะเวลาหนึ่ง

ความหนาแน่นของประชากร
     ความหนาแน่นของประชากร เท่ากับ จำนวนหรือน้ำหนักของสิ่งมีชีวิตชนิดเดียวกัน หารด้วย พื้นที่หรือปริมาตร

การวัดขนาดของประชากร
     ๑.โดยการนับทั้งหมด เป็นการนับจำนวนสิ่งมีชีวิตที่ไม่มากจนเกินไปชอบอยู่ด้วยกันเป็นกลุ่มเป็นก้อน ในพื้นที่ไม่กว้างใหญ่นัก
     ๒.โดยการสุ่มตัวอย่าง เป็นการนับจำนวนประชากรบางส่วน ซึ่งสุ่มเอามาโดยไม่มีความลำเอียง เพื่อนำมาคำนวณหาจำนวนประชากรทั้งหมดในพื้นที่นั้น
     ๓.โดยการทำเครื่องหมายแล้วปล่อยกลับไปเพื่อจับใหม่ เป็นการจับสัตว์มาติดเครื่องหมายแล้วปล่อยไป เมื่อจับได้ก็ติดเครื่องหมายกับสัตว์ใหม่อีก จนในบริเวณดังกล่าวมีทั้งพวกที่ติดเครื่องหมานและไม่ติดเครื่องหมายปะปนกันอยู่ แล้วนำมาคำนวณ
     ๔.โดยดูจากร่องรอยของสัตว์ เช่น รอยเท้า เสียงร้อง กลิ่น อุจจาระ วิธีนี้แม้จะไม่เป็นตัวเลขออกมา แต่ก็ใช้ประมาณได้ในบางกรณี
หมายเหตุ การจับสัตว์มาทำเครื่องหมายแล้วปล่อยไปเพื่อจับใหม่ก็เป็นการสุ่มตัวอย่างอีกวิธีหนึ่ง

ตัวกำหนดความหนาแน่นของประชากร
     ตัวกำหนดความหนาแน่นของประชากร คือ สิ่งที่ทำให้ความหนาแน่นของประชากรเปลี่ยนแปลงเพิ่มขึ้นหรือลดลงในชั่วระยะเวลาใดเวลาหนึ่ง ได้แก่
     ๑.อัตราการเกิด (Birth rate หรือ Natality)
     ๒.อัตราการตาย (Death rate หรือ Mortality)
     ๓.อัตราการอพยพเข้า (Immigration)
     ๔.อัตราการอพยพออก (Emigration)

สิ่งแวดล้อมที่มีอิทธิพลต่อตัวกำหนดความหนาแน่นของประชากร
     ก.ปัจจัยทางกายภาพ ได้แก่ แสงสว่าง อุณหภูมิ ลม ความชื้น พื้นที่อันจำกัด
     ข.ปัจจัยทางชีวภาพ ได้แก่ สิ่งมีชีวิตที่ทำหน้าที่เป็นผู้ล่าหรือปรสิต ซึ่งมีส่วนช่วยในการควบคุมขนาดของประชากรในธรรมชาติมิให้มากเกินไป

การเปลี่ยนแปลงขนาดของประชากร
     ก.ห้องปฏิบัติการ
          การเพิ่มและลดของจำนวนประชากรของสิ่งมีชีวิตที่เลี้ยงไว้ในห้องปฏิบัติการ เมื่อนำมาเขียนเป็นกราฟแล้ว มักจะได้กราฟที่มีลักษณะเป็นรูประฆังคว่ำหรือโค้งปกติ เนื่องจากปริมาณอาหารไม่พอเพียงและของเสียสะสมมากขึ้น ไม่ได้กำจัดออก ทำให้เกิดมลภาวะ ตัวอย่างเช่น การเลี้ยงไรแดง พารามีเซียม อะมีบา ยูกลีนา
     ข.ในธรรมชาติ
          การเปลี่ยนแปลงของกระต่ายป่าและแมวป่าจะสัมพันธ์กัน คือ ขณะที่กระต่ายป่าเพิ่มปริมาณ แมวป่าก็เพิ่มด้วย จนถึงจุดที่แมวป่ามีมากพอควรจนทำให้กระต่ายป่าซึ่งเป็นอาหารมีจำนวนลดลง เมื่ออาหารลดลง ประชากรแมวป่าก็ค่อยลดลงตามไปด้วย กราฟจึงขึ้นๆลงๆ แต่ยังสรุปไม่ได้ว่าการเปลี่ยนแปลงของแมวป่าที่เพิ่มขึ้นหรือลดลงเกิดจากการเปลี่ยนแปลงของประชากรกระต่ายป่าแต่เพียงอย่างเดียว ยังอาจเกิดจากสาเหตุอื่นๆก็ได้ เช่น โรคระบาด การขาดแคลนอาหาร เป็นต้น

No comments:

Post a Comment